Một tình huống khá phổ biến khi vận hành bơm tự mồi là: motor vẫn chạy, bơm đã có chất lỏng mồi, các van đã mở nhưng hóa chất vẫn không được hút lên, hoặc bơm hút lúc được lúc không. Nhiều người lúc này nghi ngờ cánh bơm, motor hoặc khả năng tự mồi của máy, trong khi nguyên nhân đôi khi chỉ là một vị trí rất nhỏ trên đường hút không kín.
Với bơm tự mồi, đường hút bơm tự mồi kín khí là điều kiện quan trọng để quá trình tự mồi diễn ra ổn định. Trong bảng xử lý sự cố của MEIBAO MK, nhà sản xuất cũng liệt kê tình trạng không khí lọt vào đường hút hoặc vị trí làm kín không chặt trong nhóm nguyên nhân cần kiểm tra khi bơm không hút được chất lỏng.
Điểm đáng chú ý là đường hút bị hở không nhất thiết phải thấy hóa chất chảy ra ngoài. Trong một số điều kiện, hóa chất không rò ra nhưng không khí bên ngoài vẫn có thể đi vào đường hút và làm quá trình tự mồi thất bại.
Để hiểu tại sao đường hút phải kín khí, trước tiên cần hiểu bản chất của quá trình hút.
Máy bơm không “kéo” hóa chất lên giống như chúng ta kéo một vật thể. Xét về nguyên lý kỹ thuật, bơm tạo ra điều kiện áp suất thấp hơn ở phía hút. Sự chênh lệch áp suất giúp chất lỏng từ bể di chuyển về phía máy bơm.
Với bơm tự mồi, có thể hình dung quá trình này đơn giản như sau:
Bơm khởi động → cánh bơm quay → hỗn hợp khí và chất lỏng bên trong được tuần hoàn → không khí trong đường hút được loại dần → điều kiện áp suất phía hút được hình thành → chất lỏng trong bể đi lên đường hút → bơm chuyển sang trạng thái vận chuyển chất lỏng ổn định.
Phần giải thích trên là nguyên lý kỹ thuật chung để người sử dụng dễ hình dung quá trình tự mồi. Catalogue MEIBAO MK không mô tả chi tiết toàn bộ quá trình thủy lực này.
Điều cần ghi nhớ là: không khí ban đầu trong đường hút phải được xử lý dần. Nếu không khí mới liên tục đi vào từ bên ngoài, quá trình này sẽ bị ảnh hưởng.
Giả sử đường hút hoàn toàn kín.
Khi bơm bắt đầu hoạt động, lượng không khí có sẵn trong đường hút được loại dần. Khi điều kiện áp suất phù hợp được hình thành, chất lỏng trong bể đi lên và bơm bắt đầu vận chuyển chất lỏng.
Có thể hình dung:
Đường hút kín khí
↓
Không khí được loại dần
↓
Hình thành điều kiện áp suất phía hút
↓
Chất lỏng đi lên
↓
Bơm tự mồi thành công
Nhưng nếu một mặt bích, gioăng, van hoặc mối nối trên đường hút bị hở thì quá trình hoàn toàn khác.
Bơm đang cố loại không khí ra khỏi đường hút nhưng không khí bên ngoài lại liên tục đi vào qua vị trí bị hở.
Khi đó:
Bơm loại không khí
↓
Không khí mới tiếp tục lọt vào
↓
Khó duy trì điều kiện hút cần thiết
↓
Thời gian tự mồi kéo dài
↓
Hóa chất có thể không lên hoặc lưu lượng không ổn định
Đây là lý do đường hút bơm tự mồi kín khí có ý nghĩa rất lớn đối với khả năng làm việc của máy.
MEIBAO cũng đưa tình trạng lọt khí ở đường hút hoặc vị trí làm kín không chặt vào bảng nguyên nhân khi bơm không hút được.
Đây là điểm khiến nhiều người vận hành khó phát hiện sự cố.
Khi kiểm tra hệ thống, họ quan sát toàn bộ đường ống và thấy:
“Không có hóa chất rò ra ngoài, vậy chắc chắn đường ống đang kín.”
Kết luận này chưa chắc đúng.
Xét về nguyên lý, đường đẩy và đường hút của máy bơm làm việc trong điều kiện khác nhau.
Ở đường đẩy, áp suất bên trong thường cao hơn môi trường xung quanh. Nếu có một vị trí không kín, chất lỏng có xu hướng rò từ trong đường ống ra ngoài và tương đối dễ quan sát.
Trong khi đó, tại đường hút, áp suất có thể thấp hơn áp suất môi trường. Nếu xuất hiện khe hở, không khí bên ngoài có thể bị hút vào bên trong.
Vì vậy:
Không nhìn thấy hóa chất rò ra ngoài không đồng nghĩa với việc đường hút đang kín khí.
Có thể hình dung bằng một chiếc ống hút nước. Nếu trên thân ống có một lỗ nhỏ, khi hút chúng ta sẽ hút cả nước và không khí. Nếu lỗ đủ lớn, nước thậm chí không thể lên được tới miệng ống.
Đường hút máy bơm cũng có thể gặp tình trạng tương tự về mặt nguyên lý.
Khi nghi ngờ đường hút không kín, không nên chỉ kiểm tra một vị trí. Cần đi từ bể chứa đến cửa hút của máy bơm và kiểm tra toàn bộ tuyến.
Mối nối ren không kín, phụ kiện lắp không phù hợp hoặc đầu nối bị lỏng có thể trở thành vị trí không khí đi vào.
Đặc biệt cần chú ý những vị trí vừa tháo lắp trong quá trình sửa chữa hoặc bảo dưỡng.
Gioăng lắp lệch, hư hỏng hoặc mặt bích ép không đều đều có thể ảnh hưởng đến độ kín.
Nếu vừa tháo mặt bích để vệ sinh hệ thống và sau khi lắp lại bơm xuất hiện tình trạng khó tự mồi, đây là một trong những vị trí nên kiểm tra.
Không chỉ thân đường ống mà các van và điểm kết nối của van cũng cần được kiểm tra.
Van hoặc phụ kiện có vấn đề tại vị trí làm kín có thể khiến không khí đi vào đường hút.
Đường ống nhựa có thể xuất hiện nứt hoặc hư hỏng cơ học tại những vị trí chịu rung, va đập hoặc ứng suất.
Một vết nứt nhỏ có thể khó quan sát nhưng vẫn cần được xem xét khi bơm liên tục mất khả năng tự mồi.
Những vị trí thường xuyên tháo lắp thường có nguy cơ phát sinh vấn đề sau bảo trì.
Do đó, nếu trước khi bảo dưỡng bơm hoạt động bình thường nhưng sau khi lắp lại lại khó hút, nên kiểm tra trước những điểm vừa can thiệp.
Trong tài liệu MEIBAO, nhà sản xuất có minh họa phương án lắp đặt bơm tự mồi khi mức chất lỏng nằm thấp hơn cửa hút. Sơ đồ thể hiện van đáy trên tuyến hút trong cấu hình này.
Nếu hệ thống thực tế sử dụng van đáy, cần kiểm tra cả tình trạng của van và các đầu nối liên quan.
Không có một biểu hiện đơn lẻ nào đủ để kết luận chắc chắn đường hút bị hở. Tuy nhiên, một số hiện tượng là cơ sở để kỹ thuật viên đưa lọt khí đường hút vào danh sách nguyên nhân cần kiểm tra.
Ví dụ:
Tuy nhiên, các biểu hiện trên cũng có thể liên quan đến thiếu chất lỏng mồi, tắc đường hút, mức bể thấp, sai chiều quay hoặc các nguyên nhân khác.
Do đó, không nên thấy bơm không hút rồi kết luận ngay rằng đường hút bị hở. Cần kiểm tra theo trình tự.
Đây là hệ quả cần đặc biệt chú ý.
Giả sử motor được bật nhưng đường hút bị lọt khí.
Quá trình có thể diễn ra:
Đường hút bị hở
↓
Không khí liên tục đi vào
↓
Bơm không hoàn thành quá trình tự mồi
↓
Hóa chất không được đưa lên đầy đủ
↓
Motor vẫn tiếp tục quay
↓
Bơm có thể rơi vào tình trạng thiếu chất lỏng/chạy không tải
Với MEIBAO MK, catalogue mô tả hệ thống tuần hoàn làm mát nhằm hỗ trợ giảm mài mòn khi bơm chạy không tải và làm mát khu vực phớt cơ khí.
Tuy nhiên, tính năng này không nên được hiểu là có thể để bơm chạy khô kéo dài tùy ý.
Nếu bơm không tự mồi được, phương án phù hợp hơn là dừng máy và tìm nguyên nhân, thay vì để motor tiếp tục chạy để “chờ hóa chất lên”.
Khi nghi ngờ đường hút bị lọt khí, nên kiểm tra theo trình tự thay vì tháo máy bơm ngay.
Bước 1 – Dừng máy an toàn: Ngắt nguồn điện và cô lập hệ thống trước khi kiểm tra. Với acid, kiềm hoặc hóa chất nguy hiểm cần tuân thủ đầy đủ quy trình an toàn hóa chất của nhà máy.
Bước 2 – Quan sát toàn bộ tuyến hút: Đi từ bể chứa đến cửa hút của bơm và tìm các vị trí bất thường.
Bước 3 – Kiểm tra mối nối: Kiểm tra các mối nối ren, khớp nối và đặc biệt là những vị trí vừa tháo lắp.
Bước 4 – Kiểm tra mặt bích và gioăng: Xác nhận gioăng đúng vị trí và các liên kết không có dấu hiệu bất thường.
Bước 5 – Kiểm tra van: Nếu hệ thống có van hút hoặc van đáy, kiểm tra các bộ phận này và đầu nối liên quan.
Bước 6 – Kiểm tra đường ống: Tìm vết nứt, biến dạng hoặc những vị trí đường ống đang chịu lực bất thường.
Bước 7 – Kiểm tra lại chất lỏng mồi: Đường hút có thể đã được xử lý nhưng bơm vẫn không tự mồi nếu điều kiện mồi chưa đáp ứng.
Bước 8 – Chạy thử và quan sát: Sau khi khắc phục, vận hành lại theo đúng quy trình và theo dõi khả năng tự mồi, lưu lượng, tiếng ồn và rung.
Không nên tùy tiện thử kín bằng khí nén hoặc thực hiện các phương pháp tạo áp khi chưa có quy trình và thiết bị an toàn phù hợp, đặc biệt với hệ thống đã từng chứa hóa chất.
Độ kín đường hút rất quan trọng nhưng không phải nguyên nhân duy nhất khiến bơm không hút được.
Trong bảng xử lý sự cố của MEIBAO, ngoài lọt khí đường hút, nhà sản xuất còn đưa ra các nguyên nhân như thiếu chất lỏng mồi, cửa hút/xả bị tắc, mức chất lỏng không phù hợp, dị vật tại cánh bơm và motor quay ngược.
Vì vậy, nếu đã xác nhận đường hút bơm tự mồi kín khí nhưng máy vẫn không hút, hãy tiếp tục kiểm tra:
Chất lỏng mồi → chiều quay motor → mức hóa chất trong bể → trạng thái van → tắc nghẽn đường hút → dị vật tại cánh bơm → điều kiện đường ống và điều kiện hút.
Điều này cũng giải thích tại sao không nên tháo bơm ngay khi thấy máy không hút được hóa chất.
Nhiều nguyên nhân nằm hoàn toàn ở hệ thống bên ngoài máy bơm.
|
Lỗi lắp đặt |
Hậu quả có thể gặp |
|
Mối nối không kín |
Không khí có thể lọt vào đường hút |
|
Gioăng/mặt bích lắp không phù hợp |
Giảm độ kín của hệ thống |
|
Đường ống nứt |
Không khí có thể đi vào |
|
Van hoặc khớp nối không kín |
Khả năng tự mồi bị ảnh hưởng |
|
Đường hút quá phức tạp |
Tăng tổn thất đường hút |
|
Đường ống chịu ứng suất cơ học |
Có thể ảnh hưởng đường ống và bơm |
|
Không kiểm tra sau bảo dưỡng |
Dễ bỏ sót vị trí vừa tháo lắp |
MEIBAO cũng cảnh báo trong bảng troubleshooting về trường hợp đường ống đầu ra không có giá đỡ khiến ứng suất truyền lên thân bơm và có thể gây nứt; giải pháp được hãng đưa ra là bố trí giá đỡ đường ống.
Mặc dù cảnh báo này đề cập phía đầu ra, nó cho thấy một nguyên tắc quan trọng khi lắp đặt: không nên để trọng lượng hoặc ứng suất của hệ thống đường ống truyền trực tiếp lên thân bơm.
Khi motor chạy nhưng hóa chất không lên, có thể kiểm tra theo thứ tự:
Chất lỏng mồi ✓ → Chiều quay ✓ → Trạng thái van ✓ → Mức bể ✓ → Đường hút kín khí ✓ → Không tắc nghẽn ✓ → Điều kiện hút phù hợp ✓
Nếu tất cả các yếu tố bên ngoài đều bình thường nhưng bơm vẫn không hút, khi đó mới chuyển sang kiểm tra sâu hơn bên trong máy.
Nguyên tắc nên nhớ là:
Đừng tháo bơm ngay khi máy không hút được. Hãy kiểm tra hệ thống đường hút trước.
Có thể. Với phía hút, một vị trí hở có thể cho phép không khí đi vào và ảnh hưởng đến quá trình hình thành điều kiện hút. MEIBAO cũng liệt kê lọt khí đường hút là nguyên nhân cần kiểm tra khi bơm không hút được.
Vì tại phía hút, áp suất trong đường ống có thể thấp hơn môi trường xung quanh. Khi đó không khí có thể đi từ ngoài vào trong, thay vì hóa chất rò từ trong ra ngoài.
Có thể gián tiếp dẫn đến tình trạng này. Nếu lọt khí khiến bơm không tự mồi được nhưng motor vẫn tiếp tục quay, bơm có thể hoạt động trong điều kiện thiếu chất lỏng.
Không. Lọt khí là một nguyên nhân cần kiểm tra, nhưng hiện tượng này cũng có thể liên quan đến mức bể, tắc nghẽn, chất lỏng mồi hoặc điều kiện đường hút.
Hãy tiếp tục kiểm tra chất lỏng mồi, chiều quay motor, trạng thái van, mức hóa chất, tắc nghẽn đường hút/cánh bơm và điều kiện hệ thống. Đây đều là những nhóm nguyên nhân phù hợp với bảng xử lý sự cố của MEIBAO.
Đường hút bơm tự mồi kín khí là một trong những điều kiện quan trọng để quá trình tự mồi diễn ra ổn định. Nếu xuất hiện một điểm hở, không khí có thể liên tục đi vào đường hút, khiến thời gian tự mồi kéo dài, lưu lượng không ổn định hoặc bơm hoàn toàn không hút được hóa chất.
Điều đáng lưu ý nhất là đường hút bị lọt khí không nhất thiết phải có hóa chất rò ra ngoài. Vì vậy, khi motor vẫn chạy nhưng bơm không hút, đừng chỉ quan sát xem đường ống có rò hóa chất hay không.
Hãy kiểm tra theo trình tự:
Chất lỏng mồi → chiều quay → van → mức bể → độ kín đường hút → tắc nghẽn → điều kiện hút → sau cùng mới kiểm tra bên trong máy bơm.
Cách kiểm tra này giúp giảm thời gian xử lý sự cố, tránh tháo bơm không cần thiết và hạn chế nguy cơ để máy tiếp tục chạy trong tình trạng thiếu chất lỏng.
Nếu bơm tự mồi MEIBAO MK tại nhà máy gặp tình trạng không hút được hóa chất, khách hàng có thể cung cấp cho VIMEX model bơm, loại hóa chất, mức bể, chiều cao hút, kích thước đường ống và hình ảnh/video hệ thống thực tế để kỹ thuật hỗ trợ phân tích nguyên nhân chính xác hơn.
Từ khóa:
#Tin tức
